Nog vijf maten

Hallo iedereen.
Naar aanleiding van de positieve reacties op mijn vorige (en eerste) schrijfsel, probeer ik het nogmaals, ditmaal geïnspireerd door een verhaal uit verre familiekringen.

Nog vijf maten

Het was niet eens zulk onaangenaam weer als de dag ervoor. ‘Gisteren’ gebruikte hij al een tijdje niet meer in zijn gedachten; sinds hij na de laatste test vergeten was welke dag het was, wilde hij niet teveel meer aan de tijd denken.

De zon scheen zelfs een beetje deze morgen. Gelukkig hadden ze wel het beste met de vogels voor, want het getsjirp gaf toch wat verlichting in de tijd die er niet meer was. Als hij zijn ogen sloot en alleen maar luisterde, leek dat wat hij hoorde best wel veel op thuis. Het park, niet ver van zijn huis, was een thuis geweest voor een talrijke populatie vogels van allerlei soorten en maten. Het exemplaar dat hem in zijn gedachten toefloot, was een doodgewone spreeuw, gehuld in grijsbruin verenkleed. Hoewel het niet het mooist denkbare geluid was, was het in ieder geval een houvast. Elke morgen sinds zijn aankomst, begon het getsjirp weer. Het gaf een routine aan de dagen.

De grijze kleding die hij droeg, zat niet lekker. Het had nooit lekker gezeten, het uniform met het roze lapje, maar vandaag schuurde het meer dan anders. Waarschijnlijk kwam het door het leeglopen van zijn barak. Het was beangstigend, hoeveel meer mensen er niet meer terugkwamen nadat ze waren opgehaald. In het begin had iedereen nog hoop gehad dat men hen kwam bevrijden, dat alles snel voorbij zou zijn. Nu was zelfs het tijdsbesef verdwenen. Het was de angst dat hij zelf opgehaald zou worden. Er waren niet veel meer in het kamp die met hem de roze driehoek moesten tonen. Vanaf het begin waren ze al een aanzienlijke minderheid geweest, maar ze waren nu maar met zijn vieren.
Hij, een jongeman uit Amsterdam, een – voormalig – potige arbeider uit Berlijn en een oudere heer uit Bremen. Het zou hem niet verbazen als de laatste het eerst aan de beurt was.

Waar Chim, of Joachim, zoals hij was geboren, nu was, wist hij niet. Ze hadden gedanst die avond, in een afgelegen club die geopend was nadat alle grote dancings waren gesloten. Het was gevaarlijk, maar hij en Chim hadden gedanst zoals altijd; zonder elkaar aan te raken. Al een lange tijd hadden ze een afspraak gemaakt met Margot en Christine, een stel dat ze jaren eerder hadden leren kennen en waarmee ze sindsdien bevriend waren. Chim zou dansen met Margot, hij met Christine. Om de vijf maten zouden ze omdraaien zodat nu de twee mannen, dan weer de twee vrouwen naar elkaar konden kijken. Zo konden ze in gedachten met elkaar dansen.

Ze waren niet eens zo lang gebleven als ze normaal deden. Rond elven, het was al donker, waren ze naar het appartement gewandeld en hadden er een glas wijn gedronken, waarna hun vriendinnen waren vertrokken. Toen hadden ze gedanst, écht gedanst. Hun handen hadden in elkaar gegrepen, hij had zijn vrije hand in Chim’s nek gelegd. Duke Ellington had op de achtergrond op zijn piano gespeeld. Het was een fijne avond, het was veilig, ze konden elkaar eindelijk weer kussen dus dat hadden ze gedaan.

Toen was het gebeurd. De deur was opengetrapt en ze waren beiden meegesleept. Hij had nog even het angstige gezicht van Joachim gezien. Weggerukt uit hun paar maten. Dat was de laatste keer geweest. Hij had hem aan Humprey Bogart doen denken.

Er gingen wel eens filmposters rond in het kamp. Bogart stond op een van de posters. Stiekem had hij het stuk papier in zijn matras gestopt, om de herinnering aan Joachim te kunnen bewaren. Dat was het ergste wat hij zich kon voorstellen; het vergeten van de man die hij al zo lang niet meer had gezien.

Zijn gedachten waren de laatste dagen vaak in conflict over de toekomst. Hij kon de gedachte niet verdragen nooit meer terug te kunnen gaan naar het huis bij het park. Het huis waar het ’s winters warm was en ’s zomers koel. Het statige gebouw waarvan hij zich de eerste keer had afgevraagd of hij niet verkeerd was gelopen. De kamer met de lange bank waar ze hadden gelachen om het idee ooit nog eens te kunnen trouwen. De kamer met de uitgang.

Er was hier geen uitgang. Er was ook niet de zekerheid dat er ooit nog eens een uitgang zou komen. Voorlopig in ieder geval niet. Toch moest hij doorzetten. Bewijzen dat het roze geval op zijn borst hem niets deerde. Doorwerken tot hij er bij neerviel. Vandaag moest hij waarschijnlijk weer stenen sjouwen of hij zou wellicht geroepen worden voor een experiment. Dat laatste was de slechtste optie. Ze spoten dingen in hem, namen monsters van hem. De mannen in witte jassen deden niet eens de moeite te verbloemen wat ze van hem wilden.

Onrustig krabde hij onder de rand van zijn grijze kostuum. Hij wilde hier weg. Iets was anders vandaag. Het had allemaal niet anders geleken tot dan toe, maar er was iets dat niet klopte met de routine. Pas toen hij de zware voetstappen hoorde die normaal pas een uur later kwamen, wist hij dat het fout zat. Er moest iemand mee, misschien wel meer dan één persoon.

Aan zijn armen werd hij over het terrein gesleept, terwijl er zo nu en dan een voet in zijn rug terechtkwam. “Aufstehen!” werd er vervolgens geroepen. Naast hem stribbelde de Berlijnse arbeider steviger tegen dan hij deed. Het had toch geen zin. Vanuit de barakken langs het pad staarden grote ogen, diep in de holtes van de vermagerde gezichten. Hij wist dat ze blij waren dat zij niet aan de beurt waren. Dat was hij ook geweest.

Natuurlijk zouden ze niet gewassen worden. Er kwam geen water uit de kranen, net zomin er gezang kwam van de uitverkorenen. Vlak voordat hij het stenen gebouw in werd geschopt – wederom een ingang zonder uitgang – keek hij omhoog, naar de lucht. Het was echt geen vervelend weer vandaag. Er cirkelde iets boven hem. Misschien was het de spreeuw. Terwijl zijn lotgenoot hevig tegen de muren en de deur bonkte en hijzelf in een hoek op de grond zat, dacht hij aan Joachim. De muur achter hem begon te sissen en hij dacht aan de donkerbruine ogen, de warme hals, vijf vingers in de zijne verstrengeld. Misschien ooit nog, vijf maten…

De bange gezichten buiten het grijze blok vertrokken door het zware geschreeuw dat eruit kwam. Eén man schreeuwde, bonsde, krijste tot het geluid vervloeide in het betrekken van de hemel. De zon was verdwenen, de wind stak op, een vogel vluchtte zijn nest in, om de volgende ochtend weer naar buiten te komen. Het bracht een routine.

[Miekje*]

Mooi . Ik moest in het begin even wennen aan de zinsopbouw, maar later ging het beter. Een mooi fragment van iets dat groter had kunnen zijn.

Ik ga het heel snel lezen, uiteraard volgt daarbij reactie.

En zo gedaan. Ik deel de mening van Miekje, het is mooi, en er is gelegenheid tot expansie. Ik zou er zeker meer van lezen.
Aan het begin is de sfeer er één van 'voorzichtig optimisme'. Althans, dat heb ik genoteerd terwijl ik het las. Na je tweede regel ontwikkelt het verhaal zich als een donderstorm in de verte; grijze tongen komen langzaam over je heen en eigenlijk baal je als een stekker dat de fragiele staat van zijn niet door kon gaan. Het was waarschijnlijk snel afgelopen met het getsjirp. Af en toe hebben je zinnen me op het verkeerde been gezet. Een voorbeeld is "Vanaf het begin waren ze al een aanzienlijke minderheid geweest, maar ze waren nu maar met zijn vieren.
Hij, een jongeman uit Amsterdam, een – voormalig – potige arbeider uit Berlijn en een oudere heer uit Bremen. Het zou hem niet verbazen als de laatste het eerst aan de beurt was."
Aanvankelijk telde ik hier drie personen, omdat ik na de 'ik' een korte beschrijving had verwacht. Het lijkt er op dat je hebt gekozen om die kaarten nog even gesloten te houden. In principe kan dat goed uitpakken, maar de verwarring zorgt er voor mij wel voor dat ik moet herlezen. Dat haalt de vaart uit je verhaal, dat anders als een trein leest.
"Weggerukt uit hun paar maten." begreep ik niet helemaal. Verwijst dat naar de muziek?
Het lijkt me duidelijk dat het verhaal zich ontwikkelt tot iets duisters, letterlijk en figuurlijk. Aan het eind van de rit mis ik wel de identiteit van de hoofdpersoon. Niet dat we naam en toenaam moeten weten, maar het lijkt alsof alles goed voor te stellen is, behalve de hoofdpersoon zelf. Er wordt wel wat weggegeven over wat de hoofdpersoon wil en niet wil, wat hij denkt, maar toch komt het een beetje generiek / leeg over. Als je het mij vraagt, zou ik daar het zwaktepunt van dit stuk leggen.
Evenwel is je stijl goed, er zitten zo op het oog geen fouten in je taal en dat leest érg prettig. Komt er meer?

Miekje* schreef:

Mooi . Ik moest in het begin even wennen aan de zinsopbouw, maar later ging het beter. Een mooi fragment van iets dat groter had kunnen zijn.

Dankjewel! Misschien zal ik binnenkort eens een groter verhaal proberen te beginnen. Mag ik misschien vragen wat je opviel aan de zinsbouw? Ik heb namelijk wel het gevoel dat ik zinnen af en toe omgekeerd opstel, als je begrijpt wat ik bedoel

[Miekje*]

heskk93 schreef:

Dankjewel! Misschien zal ik binnenkort eens een groter verhaal proberen te beginnen. Mag ik misschien vragen wat je opviel aan de zinsbouw? Ik heb namelijk wel het gevoel dat ik zinnen af en toe omgekeerd opstel, als je begrijpt wat ik bedoel

Nouja, de eerste zinnen moest ik een paar keer lezen voordat ik goed wist wat er stond. Bijvoorbeeld bij deze:

‘Gisteren’ gebruikte hij al een tijdje niet meer in zijn gedachten; sinds hij na de laatste test vergeten was welke dag het was, wilde hij niet teveel meer aan de tijd denken.

En bij dit soort zinnen weet ik niet zo goed of ik ze nou mooi moet vinden of vaag. Ik denk allebei:

Gelukkig hadden ze wel het beste met de vogels voor, want het getsjirp gaf toch wat verlichting in de tijd die er niet meer was.

Hopelijk heb je hier wat meer aan!

Miekje* schreef:

En bij dit soort zinnen weet ik niet zo goed of ik ze nou mooi moet vinden of vaag. Ik denk allebei:

Dat ben ik met je eens. Ik heb in principe geen problemen met 'vage' zinnen, maar ze zijn misschien niet vaag genoeg. Dat in de zin van: een vage zin herken ik als zodanig, dat is filosofisch, of verwijst naar een bepaalde manier van beeldspraak. Dat begrijp ik of wel of niet, maar dat is niet erg. Nu hangt het er een beetje tussenin, waardoor ik meer op zoek ben naar begrip, maar dat niet kan vinden en ook de intentie niet kan plaatsen.

Ik zou bijvoorbeeld bij: "‘Gisteren’ gebruikte hij al een tijdje niet meer in zijn gedachten; sinds hij na de laatste test vergeten was welke dag het was, wilde hij niet teveel meer aan de tijd denken." de zin opsplitsen en 'hij wilde niet teveel meer aan (bijvoorbeeld) het concept tijd denken'. De zin lijkt net iets te lang, want '‘Gisteren’ gebruikte hij al een tijdje niet meer in zijn gedachten; sinds hij na de laatste test vergeten was welke dag het was' zou naar mijn idee heel goed op zichzelf staan. Die toevoeging maakt het net verwarrend, of misschien gewoon teveel?

"Gelukkig hadden ze wel het beste met de vogels voor, want het getsjirp gaf toch wat verlichting in de tijd die er niet meer was." heeft hetzelfde; net te lang voor de rijkdom aan indrukken die het over wil brengen. Als je hem opsplitst (Gelukkig hadden ze wel het beste met de vogels voor. Het getsjirp gaf toch wat verlichting in de (een? tijd die er niet meer was.) maak je allebei de zinnen een stuk sterker. Met 'een tijd' verwijs je misschien duidelijker naar een periode, 'deze tijd', zeg maar. Met 'de tijd' associeer ik toch meer de kloktijd, het hele concrete vijf voor twaalf, dat er misschien ook niet meer is, maar wat me in jouw verhaal minder relevant lijkt.

[Miekje*]

Eens met Grimm, dat is precies wat ik bedoelde .

Wow. Bedankt voor de reacties waar ik écht wat mee kan. Allereerst zal ik misschien even uitleggen wat ik met de ietwat 'vage' zin probeerde te zeggen (als jullie dat al niet door hadden natuurlijk). Met het eerste deel wijs ik op de paradoxale redenering van de nazi's; de houding tegenover mensen versus de houding tegenover dieren. Met het tweede deel probeer ik te benadrukken dat de 'hij' zich niet meer bewust wil zijn van de tijd.

Ik denk inderdaad dat ik mijn zinnen soms misschien beter kan opsplitsen.
Nogmaals bedankt voor de opbouwende kritiek!

Of ik verder schrijf aan dit betreffende verhaal, weet ik niet. Ik ben me nu bewust van wat er écht is gebeurd (door een brief die ik te lezen kreeg), en de waarheid is zodanig gruwelijk dat ik niet weet hoe dit te brengen en óf ik het überhaupt wil brengen.
Schrijven zal ik zeker blijven doen en, zoals eerder gezegd, ik zal aan een langer verhaal beginnen.

Miekje* schreef:

Eens met Grimm, dat is precies wat ik bedoelde .

[Miekje*]

heskk93 schreef:

Of ik verder schrijf aan dit betreffende verhaal, weet ik niet. Ik ben me nu bewust van wat er écht is gebeurd (door een brief die ik te lezen kreeg), en de waarheid is zodanig gruwelijk dat ik niet weet hoe dit te brengen en óf ik het überhaupt wil brengen.
Schrijven zal ik zeker blijven doen en, zoals eerder gezegd, ik zal aan een langer verhaal beginnen.

Waarom zou je verder schrijven aan dit verhaal? Ik bedoelde met 'Een mooi fragment van iets dat groter had kunnen zijn' dat het een prima epiloog had kunnen zijn, van bijvoorbeeld een roman. En ik vind hem af zo, dus waarom zou je er meer bij schrijven?

En blijven schrijven, ja . Ik ben erg benieuwd.

heskk93 schreef:

Wow. Bedankt voor de reacties waar ik écht wat mee kan. Allereerst zal ik misschien even uitleggen wat ik met de ietwat 'vage' zin probeerde te zeggen (als jullie dat al niet door hadden natuurlijk). Met het eerste deel wijs ik op de paradoxale redenering van de nazi's; de houding tegenover mensen versus de houding tegenover dieren. Met het tweede deel probeer ik te benadrukken dat de 'hij' zich niet meer bewust wil zijn van de tijd.

Ik denk inderdaad dat ik mijn zinnen soms misschien beter kan opsplitsen.
Nogmaals bedankt voor de opbouwende kritiek!

Of ik verder schrijf aan dit betreffende verhaal, weet ik niet. Ik ben me nu bewust van wat er écht is gebeurd (door een brief die ik te lezen kreeg), en de waarheid is zodanig gruwelijk dat ik niet weet hoe dit te brengen en óf ik het überhaupt wil brengen.
Schrijven zal ik zeker blijven doen en, zoals eerder gezegd, ik zal aan een langer verhaal beginnen.

Ja, ik denk dat de betekenis van de zinnen me op een gegeven moment was gaan dagen, maar ik vind het gewoon jammer als zoiets moois wordt gehinderd door trivialiteiten als interpunctie Met een punt kan ik een idee/zin makkelijker afsluiten dan met een komma, omdat ik dan meer dingen in één keer in me opneem. Als die niet helemaal naar hetzelfde toe wijzen is het gewoon een beetje gek. Niet dat je betekenis helemaal verloren gaat, maar wel dat het even lastiger is om de betekenis op je leestempo mee te krijgen. Natuurlijk kun je hier ook mee spelen, maar ik zou er zelf zoveel mogelijk voor kiezen om het begrijpen van zinnen altijd op hetzelfde niveau te laten, zodat lezen een gelijkmatig soepele activiteit blijft, als je begrijpt wat ik bedoel.

Ik hoop dat je blijft hangen met andere verhalen. Ik hoorde geruchten dat Kitten misschien wel een rollenspel zou willen starten, en sowieso zou ik graag meer van je werk lezen. Er is dus hopelijk genoeg te doen hiero! Zodra je weer wat post hoop ik er weer bij te zijn om er wat over te schrijven, want door dat soort dingen duidelijk op papier te krijgen, word ik denk ik ook beter (of op zijn minst meer bewust van mijn eigen voorkeuren)!